Chuyên đề 11 : Ngày soạn : 02/ 11/07
Ngày dạy :

Văn học cổ

A. Nam quốc sơn hà.
I. Tác giả, tác phẩm.
* Tác giả : 2 giả thuyết :
- Chưa rõ tác giả là ai ?
- Lí Thường Kiệt tác giả.
+ Lí Thường Kiệt : là một danh tướng đời vua Lí Nhân Tông. Ông viết bài thơ để động viên tinh thần tướng sĩ trong cuộc kháng chiến chống quân Tống trên sông Như Nguyệt năm ( 1076 – 1077)
+ Bài thơ được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta( Còn gọi là bài thơ thần )
+ Thể thể : Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
II. Phân tích .
* Nội dung: Bài thơ nói lên niềm tự hào về chủ quyền dân tộc và nêu cao ý chí tự lực tự cường của nhân ta.
1. Hai câu thơ đầu:
Sông núi nước Nam vua Nam ở
Vằng vặc sách trời chia xứ sở.
=> Ngôn ngữ trang trọng, ý thơ mạnh mẽ đanh thép khẳng định chân lý bất di bất dịch. Sông núi nước nam, nước Đại Việt thân yêu là nơi vua Nam ở là chủ quyền, của người Nam.
=> Niềm tin, niềm tự hào về chủ quyền quốc gai, về tinh thần tự lập, tự cường của dân tộc.
=> Đây là lời tuyên ngôn về chủ quyền và nề độc lập của nước Đại Việt ta.
2.Hai câu sau.
Giặc dữ cớ sao phạm tới đây.
=> Câu hỏi tu từ, câu hỏi hướng vào quân thù, hướng vào quân xâm lược ngông cuồng. Tác giả nghiêm khắc lên án hành động xâm lược trắng trợn của giặc Tống .
=> Lời thơ đanh thép vạch trần thái độ ăn cướp, tàn ác, phi nghĩa của kẻ thù.
Chúng mày nhất định phải tan vỡ.
=> Câu thơ khẳng định một niền tin chiến thắng. Đồng thời là sự cảnh cáo hậu quả thê thảm đối với bọn xâm lăng nêu chúng cố tình xâm lược đất phương nam.

B. Phò giá về kinh- Trần Quang Khải.
I. Tác giả
* Tác giả Trần Quang Khải ( 1241 – 1294 )
( Ông là con thứ 3 của vua Trần Nhân Tông, được phong thượng tướng. Ông là người có công lớn trong hai cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên , đặc biệt 2 trận Hàm Tử và Chương Dương. Trần Quang Khải là người văn võ song toàn, một anh hùng, một thi sĩ lỗi lạc thời nhà Trần ng không chỉ là một võ kiết xuất mà còn là người có vần thơ sâu xa lí thú’’ . ( Phan Huy Chú )
*. Tác phẩm.
- Sáng tác trong hoàn cảnh khi ông đi đón Thái Thượng Hoàng Trần Nhân Tông về Thăng Long ( Sau khi chiến thắng Chương Dương và Hàm Tử và giải phóng kinh đô năm 1285)
* Thể thơ : Ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật.
II. Phân tích.
1. Hai câu thơ đầu :
Đoạt sáo Chương Dương độ,
Cầm Hồ Hàm Tử quan.
=> Nhà thơ sử dụng thủ pháp liệt kê vàdphép đối làm nổi bật 2 sự kiện lịch sử mang tầm chiến lược đã diễn ra tại bến tai Chương Dương và Hàm Tử trên phòng tuyến sông Hồng.
=> 2 cụm từ “ Đoạt s